پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

چرنوبیل کجاها و چرا دروغ می‌گوید؟ فرهنگی هنری

چرنوبیل کجاها و چرا دروغ می‌گوید؟

  بزرگنمايي:

آریا جوان -
چرنوبیل کجاها و چرا دروغ می‌گوید؟
٣٢٨
٠
صبح نو / سریال چرنوبیل درست سر بزنگاه، دروغی کوچک یا اغراقی محدود دارد که هدف آن برانگیختن تأثر بیشتر در مخاطب است. پایگاه «بیزینس‌اینسایدر» در مطلبی به برخی از آن‌ها اشاره کرده؛ اما کارکرد دراماتیک آن‌ها موضوعی است که اینجا بررسی می‌شود.
دود حجیم، بلند و سیاهی که در فیلم به‌عنوان هولناک‌ترین نشانه قابل‌مشاهده پس از انفجار رآکتور نشان داده می‌شود، درواقع، مقدار محدودی دود سفید بوده است. سیاهی و گستردگی این دود البته هم کارکرد دراماتیک دارد و هم به‌نوعی در ذهن مخاطب با انفجار گرافیت موجود در داخل هسته رآکتور ارتباط ایجاد می‌کند که درباره آن در فیلم به‌شکلی مفصل بحث می‌شود.
کپشنی برای سقوط هلیکوپتر در اواسط قسمت دوم سریال درنتیجه گرما و مختل‌شدن سیستم الکترونیکی‌اش، تأکید می‌کند این پروازها بعد از 30 ساعت انجام شده‌اند؛ اما این اتفاق درواقع در اکتبر آن سال، یعنی چند ماه بعد از حادثه، رخ داده است. باوجوداین، فیلم نخواسته از قدرت اکشن این حادثه صرف‌نظر کند و فرصت بزرگی برای همراه‌کردن مخاطب از دست بدهد.
شخصیت اولانا هومیوک که خود نیز اساسا تخیلی است، در همین اپیزود به اعضای دولت هشدار می‌دهد انفجار دومی که وقوع آن محتمل است، این قدرت را دارد تا چهار مگاتن از مواد رادیواکتیو را آزاد کند. او ادعا می‌کند هرچیزی تا شعاع 30کیلومتری مشتمل بر سه رآکتور دیگر در مناطق حومه چرنوبیل نیز نابود می‌شود و این اتفاق موج بزرگی ایجاد می‌کند که تا 200 کیلومتر گسترش می‌یابد. این اعداد اغراق‌آمیز که در میان هراس و اضطراب اعضا اعلام می‌شود، طبعا تنها کارکرد دراماتیک دارند.
در سکانس‌های مرتبط با تلاش برای ممانعت از انفجار بخارآب، فیلم نشان می‌دهد پس از توضیحات شربینا و لگاسوف، الکسی آنانکو به‌همراه دو نفر دیگر برای این کار داوطلب می‌شوند. بااین‌حال، واقعیت آن است که آنانکو موظف به انجام این کار بوده است. البته به او فرصت داده می‌شود استعفای خود را تسلیم مقام‌ها کند؛ اما چون تنها کسی است که از مکان شیرهای آب مطلع است، عملا این انتخاب هم برای او منتفی است. فیلم در این بخش تلاش می‌کند هم روحیه صداقت و آزادی را در شربینا و لگاسوف پررنگ کند و هم از بار دراماتیک موضوع فداکاری به‌شکلی همدلی‌برانگیز بهره ببرد.
ارتباطی که در فیلم میان شربینا و لگاسوف پخته می‌شود و تکامل می‌یابد، یکی از تخیل‌آمیزترین بخش‌های چرنوبیل است. صحنه‌های دونفره بسیاری در فیلم تأکید می‌کند این دو درکنار یکدیگر مشکلات حادثه را حل می‌کنند؛ اما هیچ شواهدی برای این دیدارها وجود ندارد. البته، کارکرد دراماتیک این صحنه‌ها نیز در آخرین سکانس در اپیزود پنجم روشن می‌شود؛ جایی‌که در فرصت تنفس دادگاه، لگاسوف از شربینا دلجویی می‌کند و او را قهرمان پشت‌پرده این داستان می‌خواند؛ قهرمانی که اگر نبود، اهریمن بزرگ دولت هرگز حاضر به همکاری برای کنترل فاجعه و افشای حقیقت نمی‌شد.
لگاسوف واقعا دو سال بعد از فاجعه چرنوبیل خودکشی می‌کند و از خود مطالبی در توضیح فاجعه برجای می‌گذارد که دلالت بر بی‌ثمربودن تلاش‌هایش در مدیریت وضعیت چرنوبیل می‌کنند؛ اما در این پیام‌ها هرگز جملاتی شبیه آنچه سریال با آن آغاز می‌شود و پایان می‌یابد، نگفته است. او نه‌تنها جمله «هزینه دروغ‌ها چقدر است؟» را نگفته؛ بلکه اساسا به اندیشیدن در معنی حقیقت نیز اشاره‌ای نکرده است.
روایت روسی از فاجعه چرنوبیل ساخته می‌شود
درکنار شوروی، دربرابر آمریکا
اوایل هفته جاری، روسیه هم اعلام کرد روایت خودش را از فاجعه چرنوبیل روی آنتن خواهد برد. شاید این موضوع توجه شما را هم جلب کرده باشد که روسیه امروز چه نسبتی با شوروی پیش از فروپاشی دارد و در ماجرای چرنوبیل که تنها سه سال مانده به آغاز فرایند قطعی فروپاشی اتفاق افتاده، بر کدام بخش اتفاق تکیه و داستان را از کدام سو روایت خواهد کرد. ممکن است فکر کنیم علی‌القاعده روسیه امروز می‌تواند دربرابر مسأله کتمان حقیقت در شوروی موضعی مثبت یا دست‌کم خنثی داشته باشد؛ اما ظاهرا ماجرا به گونه دیگری است. تلویزیون دولتی روسیه، NTV، اعلام کرده روایت او حول نقش یکی از جاسوسان آمریکایی در فاجعه چرنوبیل می‌گردد. گاردین معتقد است خط داستانی اعلام‌شده برای این سریال تخیلی است؛ چون واقعا این‌طور است؛ اما الکسی مورادوف، کارگردان این سریال می‌گوید: «این سریال به مخاطبان نشان خواهد داد واقعا چه اتفاقی افتاده است.» او می‌افزاید: « فرضیه‌ای وجود دارد که آمریکایی‌ها به نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل نفوذ کرده‌اند و بسیاری از تاریخ‌نگاران هم این را انکار نمی‌کنند که درست در روز انفجار، یکی از مأموران سرویس اطلاعاتی دشمن در پایگاه حضور داشته است». تمرکز بر این زاویه ‌دید نشان می‌دهد روایت آمریکایی چرنوبیل آنچنان از زاویه‌ای دشمنانه روایت شده که در کشور مذکور به برانگیخته‌شدن حساسیتی فارغ از دوره تاریخی وقوع حادثه منجر شده است. شاید ماجرای چرنوبیل برای ما در ایران، واقعیتی درحد یک اسم باشد؛ آن‌قدر که تنها فیلم را ببینیم و اهمیتی به اصل واقعه ندهیم؛ اما اینکه شبکه‌های پرقدرت آمریکایی در فیلم‌ها و سریال‌ها، مدام روایت خود را از هر ماجرایی به همه جهان و حتی مردم خود منطقه قالب می‌کنند، لااقل برای ما ایرانی‌ها اتفاق آشنایی است. البته، رسانه‌های آمریکایی شبیه تصویر فیلم‌های منتقد خودشان شده‌اند؛ همان‌هایی که مردم را می‌ترسانند که نکند هژمونی رسانه‌ای صاحبان پول و قدرت در حال حقنه‌کردن دروغ‌هایی به مردم باشند که هرگز راهی برای پی‌بردن به بدل واقعی‌شان نیست.
مضرات تأخیر در ساخت روایت بومی وقایع مهم
خودت بگو قبل از آنکه وادارت کنند
«این غفلت، گناه تأسف‌باری است که پس از گذشت 33 سال از انفجار رآکتور شماره چهار چرنوبیل، هنوز کشور پساشوروی چیزی به متقاعدکنندگی سریال HBO تولید نکرده است». این نکته‌ای است که لئونید برشیدسکی نویسنده «مسکوتایمز» بدان اقرار و از آن گلایه کرده است. او معتقد است مردم کشورهای پساشوروی با تولید چنین مجموعه‌هایی، می‌توانستند نشان دهند چیزهای زیادی از این ماجرا آموخته‌اند؛ اما حالا در فقدان روایت بومی از این حادثه، نه‌تنها همه جهان، بلکه حتی مردم خودِ این منطقه هم روایت HBO را به‌عنوان واقعیت خواهند پذیرفت. برشیدسکی درباره لگاسوف، شخصیت اصلی داستان، هم تصریح می‌کند که او نه در آپارتمان کوچکی شبیه آنچه در سریال نشان داده می‌شود، زندگی می‌کرده و نه به‌همراه گربه‌ای در تنهایی جان داده است. پس از بیماری‌های ناشی از حضور در منطقه چرنوبیل، همسر و دختر لگاسوف از وی مراقبت می‌‌کرده‌اند. این موضوع و سایر نکات ریزتری که تنها یک روسی می‌تواند درباره‌اش حساس باشد، نشان می‌دهد اهمیت ساخت روایت خودی قبل از پرداخت دیگران، چقدر حیاتی است.
تایلر
«من قبل از تماشای سریال چرنوبیل: شنیدم اتفاقی کوفتی به‌دلیلی موهوم در یکی از نیروگاه‌های هسته‌ای افتاده.
من بعد از تماشای سریال چرنوبیل: نمی‌توانم باور کنم اتحاد جماهیر شوروی از میله‌های کنترلی با سر گرافیتی در نیروگاه چرنوبیل استفاده کرده باشد.
سالوا مالامود
«من حتی یک قسمت از سریال چرنوبیل را هم ندیدم؛ اما اینجا نزدیک کانتمیروسکایا، یادمانی گرانیتی با پلاکی مشکی هست که امروز برای اولین‌بار از زمانی که اینجا ساکن شدم، کنارش گُل درآمده است».





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حمله قلبی دلیل انصراف شرکت کننده عصر جدید

حمایت امیر جعفری از بنز سواری فرزندان مسئولین

رکورد زنی دختر 7 ساله در عصر جدید

فیلم‌های قربانی در اکران

ساخت دکور 2 شهر اصلی مصر برای سریال «موسی(ع)»/ نیازی به خارج نیست

سریال «بهترین سالهای زندگی ما» روی میز صداگذاری

جیمزباند به سلیقه کارگردان میلیونر زاغه نشین

داستان اسباب‌بازی 4 پرفروش‌ترین فیلم شد

موفق‌ترین بازیگران زن آفریقایی در هالیوود (+تصاویر)

گاندو قرار است به چه کسی حمله کند؟

8 جای زمین که گرانش در آن‌جا کار نمی‌کند!

لاکپشتی که پاهایش را از دست داده بود، حالا راه می‌رود!

سرنوشت نامعلوم اکران «دوئت» و «سمفونی تولد» پس از چند سال

چرا «داستان اسباب‌بازی 4» ساخته شد؟

چهره ها/ تبریک حسین مهری برای تولد هادی حجازی فر

از مهناز افشار تا ژولیت بینوش؛ عباس کیارستمی به روایت بازیگران

چهره ها/ کاوه سماک باشی با تیپ جنتلمنی

چهره ها/ گذران عمر میثم ابراهیمی در یک روز تابستانی

چهره ها/ عکس مثلا هنری حدیث فولادوند

چهره ها/ سیاوش خیرابی و رفیقش در ساحل کیش

اظهار نظر دو سینماگر درباره ضابطه‌مند شدن حضور بازیگران خارجی در فیلم‌های ایرانی‌

تولد خداداد عزیزی در برنامه ستاره ساز

چهره ها/ بهنام بانی و پدری که معلمش بود

چهره ها/ وقتی آدمها برای بهنام تشکر غریبه می شوند

شهرزاد کمالزاده: نقش‌ها را زیاد و کم می‌کنند

چهره ها/ سعید عزت اللهی و برق عجیب چشمانش!

چهره ها/ علیرضا طلیسچی با ست قرمز جیغش!

چهره ها/ مهدی یراحی منتظر انتشار آلبوم عربی اش

نخستین تصاویر برد پیت در فیلم «به سوی ستارگان» منتشر شد

امین زندگانی: «اوج» سینمای ملی را تقویت می‌کند

چهره ها/ خنده های همیشه شاد غول برره

هنرمندی عاشق که در زندگی‌اش آزرده شد

چهره ها/ حسرت مهناز افشار از نبود عباس کیارستمی در این روزها

چهره ها/ وقتی شهره سلطانی همه آرزوهای خوبش را تقدیم می کند

عکس قدیمی شهاب حسینی و فرهاد اصلانی در کنار یکدیگر

تبریک کوروساوا به کیارستمی به خط فارسی!

چهره ها/ پیام کارگردان «گشت ارشاد» به ستاره اسکندری

آلبوم فرزند مهران مدیری منتشر شد

اقتباس سینمایی از کتاب منتشرنشده نویسنده «من پیش از تو»

عکس یادگاری با عباس کیارستمی، پس از دریافت نخل طلای کن

چهره ها/ عکسِ ایرج نوذری و همسرش در 30 سال پیش

چهره ها/ سلفی محمدرضا گلزار در حال پرورش اندام

شمشیر زن عصر جدید: نمی‌دانم پشت صحنه چه بود که من حذف شدم!

چهره ها/ شیلا خداداد در کنار همسر و برادرش

پاپاراتزی‌ها کار دست ستاره اسکندری دادند!

سکانس برتر/ عاشقانه‌های هانیه توسلی در شب‌های روشن

فیلم‌های شعله‌ور و مارموز به شبکه نمایش خانگی می‌آیند

عکس‌العمل تند فراستی به توئیت داروغه‌زاده؛ او ورود پول‌های آلوده به سینما را هموار کرد!

شفاف سازی دادستان کرمان درباره علت توقیف فیلم ما همه با هم هستیم

رونمایی از تیزر جدید «شبى که ماه کامل شد»