پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

ساعت زیستی و قطب‌نمای بدن؛ آیا حس ششم انسان واقعیت دارد؟ فناوري

ساعت زیستی و قطب‌نمای بدن؛ آیا حس ششم انسان واقعیت دارد؟

  بزرگنمايي:

آریا جوان - ساعت زیستی یا ساعت بیولوژیکی بدن تمام فرایندهای زیستی را زیرنظر دارد. در این مطلب، عملکرد ریتم‌های شبانه‌روزی و قطب‌نمای زیستی بدن را بررسی می‌کنیم.

هر انسان جزئی از ساختار طبیعت است. طبیعت رفتار دوره‌ای دارد که این دوره‌ها روی فیزیولوژی انسان‌ها اثرات تعیین‌کننده‌ای دارند. به‌تازگی علم فیزیولوژی به ریتم‌های ساعت بیولوژیکی بدن، که هر کدام عملکرد ویژه‌ای از بدن را تنظیم می‌کند، پی برده است. مهم‌‌ترین ریتم درونی ما همان چرخه‌ی 24 ساعته‌ای است که بسیاری از فرایندهای مهم مانند درجه‌ی حرارت بدن، تولید هورمون و سایر مواد زیست‌شیمیایی و عملکرد سیستم عصبی مانند گرسنگی، خوابیدن، بیدار شدن و دفع کردن را مشخص می‌کند. همچنین ریتم‌های ماهانه و فصلی هم داریم که عادات ماهیانه‌ی زنان و عادات بیوریتم مردان، نمونه‌ای از آن‌ها است. بعضی از این چرخه‌ها با جزر و مد دریاها و حتی فراتر از جهان، با کیهان در ارتباط است که عامل فراز و نشیب‌های جسمانی و عاطفی ما هستند. ساعت زیستی یا ساعت بیولوژیکی، چرخه‌‌ای تقریبا 24 ساعته در فرایندهای زیست‌شیمیایی ، فیزیولوژیکی یا رفتاری موجودات زنده (گیاهان، جانوران، قارچ‌ها و سیانوباکتری‌ها) است. اختلال در ساعت زیستی انسان می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های بسیاری شود. تنوع دوره‌های فعالیت‌های زیستی در موجودات زنده برای فرایندهایی بسیار ضروری انجام می‌گیرد که در جانوران شامل خوردن، خوابیدن، تولید مثل، مهاجرت، خواب زمستانی و تقسیم یا باززایی سلول‌ها و در گیاهان شامل جنبش‌های جوانه‌زنی و واکنش‌های فوتوسنتزی است. در میان دوره‌های گوناگون مهم‌ترین دوره، دوره‌های شبانه‌روزی است که به ریتم شبانه‌روزی هم معروف است. فعالیتی که در زمان مشخصی انجام می‌گیرد، می‌تواند تعادل و انرژی را افزایش دهد و در عین حال اگر همین فعالیت در ساعت دیگری انجام شود باعث بی‌تعادلی و خستگی می‌شود. به‌عنوان مثال بهترین ساعت جذب مواد غذایی در بدن، ساعت 8 شب تا 4 صبح و بهترین ساعت دفع از ساعت 4 صبح تا 12 ظهر است. چرخه‌های روزانه هر 24 ساعت به دو نیمه تقسیم می‌شود یعنی روز و شب؛ که هر کدام شامل سه دوره‌ی چهارساعته برای خوردن، خوابیدن و دفع کردن می‌شوند. تأثیر این دوره‌ها در محیط کاملا مشخص است؛ غروب پس از اتمام کار، احساسی از میل به سکوت تجربه می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تمام طبیعت آرام می‌گیرد. هنگام شب، علاقه به نشستن و استراحت کردن زیاد است. البته ممکن است در مناطق شلوغ شهری این سکوت را نتوانید درک کنید. بهترین زمان صرف شام ساعت 6 بعد از ظهر یا ساعت 7 است زیرا برنامه‌ی گوارش حداکثر تا ساعت 10 شب به اتمام برسد. چون هضم غذا باعث افزایش سوخت‌وساز بدن می‌شود، خواب را مختل می‌کند. ضمن اینکه ساعت خواب در شب بستگی به فعالیت‌های روزانه دارد.
حدود ساعت 10 شب بهترین زمان برای خواب است. اگر خوابیدن را در این زمان به تعویق بیاندازید، خود را از یک استراحت خوب که باعث ترشح هورمون‌ها و جذب مواد مغذی خوب می‌شود، محروم کرده‌اید. با برهم زدن این چرخه، موقع بیداری، احساس خستگی و کسالت می‌کنید. خواب می‌تواند منبع مهم انرژی و تعادل وزن باشد. نکته مهم دیگری که به‌همین اندازه اهمیت دارد، زمان بیدار شدن در طلوع خورشید حدود ساعت 6 صبح است. اگر در این زمان بیدار شوید، ذهن و جسم شما تحت تأثیر احساساتی مثل سبکی، چالاکی، شور و اشتیاق، شادابی و نشاط است. در میان دوره‌ها، مهم‌ترین دوره دوره‌های شبانه‌روزی است که به ریتم شبانه‌روزی هم معروف است
به‌همان اندازه که انسان‌ها باید به خوردن و ورزش کردن کافی توجه کنند باید ریتم‌های شبانه‌روزیشان را نیز در نظر داشته باشند. گزارش‌های تازه نشان داده است که بیدار ماندن بعد از رسیدن زمان خواب باعث چاقی می‌شود. از زمان پرداخته شدن فرضیه‌ی ژان‌ژاک اورتوس دومیران در سال 1729 تاکنون کارهای زیادی درباره‌ی ساعت زیستی انجام شده است. اکنون می‌دانیم که ساعت زیستی یک سامانه‌ی زمان‌سنجی درونی است که سوخت‌و‌ساز را در تمام اشکال حیات تنظیم می‌کند. دومیران که یک ستاره‌شناس بود، پس از انجام آزمایش‌هایی روی گیاهان دوباره به مشاهده‌ی آسمان برگشت. باید برای توصیف یک یخچال چینی در سال 1749 که از اثر سردکنندگی عمل تبخیر بهره می‌برد، از دومیران سپاسگزار باشیم. با این وجود، او نمی‌دانست که ما اسیر ساعت زیستی خودمان هستیم. مشاهده شده است که صدها نقش یاخته‌ای، فیزیولوژیکی و رفتاری از چرخه‌ی 24 ساعته در انسان پیروی می‌کند، به همین دلیل ساعت زیستی را نواخت شبانه‌روزی نیز می‌نامند. نواخت شبانه‌روزی با مفهوم عامیانه و شبه‌علمی بیوریتم متفاوت است. دمای بدن نمونه‌ی خوبی از نواخت شبانه‌روزی است. دمای بدن افراد سالم در طی 24 ساعت، 35.5 تا 38.5 درجه‌ی سانتی‌گراد است. در اولین ساعات صبح، دمای بدن در کم‌ترین حد خود قرار دارد و بعداز ظهر و اوایل عصر به بالاترین حد می‌رسد. خستگی پرواز یا خستگی ناشی از اختلاف ساعت و مشکلات بهداشتی ناشی از کار در نوبت‌های چرخشی شغلی، بیشتر ناشی از مبارزه‌ی بدن با نواخت شبانه‌روزی است؛ همان ساعت حساس به نور که چرخه‌ی خواب را تنظیم می‌کند. ساعت‌های معیوب می‌توانند سبب افسردگی و اختلال در خواب شوند؛ مدت نواخت شبانه‌روزی به‌ندرت 24 ساعت است، ولی بین 23 و 25 ساعت تغییر می‌کند. مقاله‌ی مرتبط:





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نخستین حضور گروه دیجی‌کالا در الکامپ چگونه بود

نگاهی عمیق به پژو 508 مدل 2019

نشست الکامپ تاکز روز سوم نمایشگاه با حضور مدیر تبلیغات کافه بازار انجام شد

چگونه سفر هوایی ارزان تری داشته باشیم؟

کروم شناسایی حالت ناشناس مرورگر ازسوی وب‌سایت‌ها را غیرممکن می‌کند

کارت‌های گرافیک رادئون Navi معرفی شدند

Dark Sword 2؛ بازی که عاشقان شمشیرزنی نباید از دست بدهند

کم‌حجم‌ترین کیبورد اندرویدی را روی گوشی‌تان نصب کنید

تولید پیکاپ مرسدس بنز کلاس ایکس متوقف می‌شود

همکاری تنسنت و بی ام و در توسعه فناوری خودران

نمونه کمیاب‌ مک لارن F1 حراج می‌شود

داروخانه آنلاین چیست؟ (معرفی داروخانه آنلاین شیدر)

معرفی پر ویژگی‌ترین کیبورد اندرویدی

پیشنهاد تورهای تابستانی پر طرفدار برای تفریح های خانوادگی از آژانس آویسا

اشکان قویدل، معاونت فنی نوژن از حوزه‌ی فعالیت شرکت و چالش‌های پیش‌رو می‌گوید

نام بخش توشیبا مموری به Kioxia America تغییر می‌کند

سرویس اشتراک آنلاین آب آشامیدنی خرید ساده‌تری به ارمغان می‌آورد

رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای الکامپ را آینه‌ای از صنف ICT کشور می‌داند

افزایش شمار مبتلایان به فلج اطفال در افغانستان و پاکستان

معرفی یک بازی موبایلی برای علاقمندان به دریفت

گزارش کامل روز دوم رویداد الکام پیچ

فدورا درمقابل اوبونتو؛ مقایسه‌ی سیستم‌عامل‌های لینوکسی

جیلی Bo Yue Pro معرفی شد

رویداد توان تِک؛ ابتکار مجتمع آموزشی نیکوکاری رعد در الکامپ

الیور زیپسه مدیرعامل بی ام و شد

استارتاپ آرمه خدمات دندان‌پزشکی را تسهیل می‌کند

دمو هولولنز جدید مایکروسافت با قابلیت ترجمه منتشر شد

مشخصات فنی مدل پایه پورشه تایکان اعلام شد

Space Marshals 2؛ کلانتر فضایی شوید

Ringtone Maker؛ برای گوشی‌تان رینگتون اختصاصی بسازید

Cover Fire؛ پناه بگیر و دشمنانت را بکش

چگونه انتظارات بر ادراک تأثیر می‌گذارند؟

استخدام پاره‌وقت نیروی کار ماهر به‌ کمک پلتفرم آنلاین استارتاپی فراهم می‌شود

اشتباه قیمت‌گذاری پرایم دی باعث فروش دوربین‌های گران‌قیمت به بهایی ناچیز شد

ZF برای خودروهای برقی جعبه‌دنده دوسرعته تولید کرد

معرفی اپلیکیشن فیس اپ؛ پیری‌ات را ببین

کشف ارتباط بین بی‌اشتهایی و متابولیسم بدن

اگر ادعای رانندگی دارید در این بازی خود را به مردم جهان ثابت کنید

اپلیکیشن Meitu شما را از هر گونه عمل زیبایی بی‌نیاز می‌کند

Dr. Mario World؛ ماریو قارچ خور را در دنیای پزشکی تجربه کنید!

چرا جعلی‌بودن فیلم فرود روی ماه از نظر علمی امکان‌پذیر نیست؟

هیجان تنیس ویمبلدون را در گوشی موبایل‌تان تجربه کنید

Rescue Wings؛ در نقش یک آتش‌نشان فداکار ظاهر شوید

اپلیکیشن‌های اندرویدی که حسادت کاربران آیفون را برمی‌انگیزد - قسمت دوم

معرفی دقیق‌ترین اپلیکیشن هواشناسی که در تابستان به کارتان می‌آید

نگاهی به محبوب‌ترین اپلیکیشن‌ها و بازی‌های هفته چهارم تیر

حضور بازار باسلام در رویداد ایران هوشمند

نمونه تصاویر گرفته شده با آنر 9X پرو در نور کم لو رفت

داستان برند تنسنت، غول جوان و بلندپرواز دنیای فناوری

اندروید Q را بهتر بشناسید