پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

«کودک همسری» و دوگانه عرف و قانون انديشه

«کودک همسری» و دوگانه عرف و قانون

  بزرگنمايي:

آریا جوان -
«کودک همسری» و دوگانه عرف و قانون
٣٥
٠
ایران / در روزهای اخیر و در فضای مجازی دوباره نمونه‌ای دیگر از کودک همسری از زیر پوست جامعه و بواسطه خلأهای قانونی موجود سربرآورده که موجب حساسیت اجتماعی شده است، نمونه‌ای که در آن شاهد ازدواج دختری حدوداً 10 ساله با پسری با فاصله سنی بالا در شهرستان بهمئی کهگیلویه و بویر احمد بوده‌ایم و البته با ورود نهادهای قانونی ابطال شد.این اتفاق و نظیر آن بیشتر از هر چیز بواسطه حفره‌هایی است که از تفاوت نظر دوگانه عرف و قانون ایجاد شده. در قضیه کودک همسری دوگانه عرف و قانون وجود دارد و هر یک از این دو نظر متفاوتی دارند، عرف به ما می‌گوید میانگین سن ازدواج دختران 22 سال و هشت ماه است چون بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران و برابر مشاهدات پیمایش سال 1395، میانگین سن ازدواج نسبت به چهل سال پیش، سه سال و 3 ماه افزایش یافته است. طبق این آمار میانگین سن مردان در اولین ازدواج، 27 سالگی و در زنان نزدیک 23 سالگی است، بنابراین همان‌طور که می‌بینیم حداقل سن ازدواج برای دختران به طور میانگین در جامعه همان 23 سال است.
اساساً همین حساسیت اجتماعی که در فضای مجازی حول این ازدواج شکل گرفته نیز خود شاخص خوبی است از آنچه عرف می‌گوید. برابر آنچه سخنگوی سازمان ثبت احوال کشور اشاره می‌دارد، در 9 ماهه سال گذشته میانگین سن در اولین ازدواج برای مردان 27سال و سه ماه و زنان 23 سال بوده است و برابر دیگر آمار میانگین سن ازدواج در اولین ازدواج‌ها در اکثر استان‌های کشور از سال 91 تا 95 برای مردان شش ماه و برای زنان چهار ماه افزایش پیدا کرده است.
افزایش سن ازدواج ناشی از مسائل اجتماعی نوپدید و در جای خود قابل بررسی است، اما این افزایش در حالی صورت می‌گیرد که همچنان قوانین مربوط به حداقل سن ازدواج بدون تغییر باقی مانده و این در نوع خود به هنجارپریشی دامن می‌زند.
فاصله قانون و عرف در این زمینه باعث ایجاد یک حفره اجتماعی شده و نوعی خلأ ایجاد کرده است. از یکسو در جامعه شاهد افزایش سن ازدواج هستیم و از دیگر سو همچنان قانون حداقل سن ازدواج بدون تغییر مانده است.
حتی بر اساس جدیدترین آمارها، رشد تعداد خانوارها در ایران 2.7 درصد است این در حالی است که رشد جمعیت رقمی در حدود 1.24 درصد را نشان می‌دهد. یعنی رشد خانوارها از رشد خانواده‌ها و رشد جمعیت بیشتر بوده و این به معنای یک تغییر اجتماعی و نشانه افزایش میل به تجرد است. و این نشانه‌ها همه بیانگر فاصله‌ای است که قانون با عرف در زمینه حداقل سن ازدواج دارد. در سال‌ها و ماه‌های اخیر تلاش زیادی برای پر کردن این خلأ قانونی از سوی نمایندگان بخصوص اعضای فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی صورت گرفته و در این راستا جلسات متعددی برگزار شده است، جلساتی که برآیند همه آنها تا اینجا به‌صورت جسته و گریخته، افزایش حداقل سن ازدواج به 15 سال بوده که هنوز بر سر همین سن یعنی پانزده سال نیز مناقشه‌هایی وجود دارد. باید بگویم بر اساس برخی آمارها گفته می‌شود 17درصد دختران ایرانی زیر 18سال ازدواج می‌کنند که بخش عمده آنها در سنین 15تا 18 سالگی قرار دارند و بخش کمتری از آنها هم زیر 15سال سن دارند. بنابراین به‌طور میانگین سن ازدواج زودهنگام دختران بین 16 تا 17سالگی است، اما برابر آمار سازمان ثبت احوال کشور و نیز آماری که دفتر فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ارائه می‌کند، تنها در سال94 بالغ بر 37هزار دختر زیر 15سال ازدواج کرده‌اند که این نشان می‌دهد ازدواج‌های زیر 13سال نیز در کشور رقم قابل ملاحظه‌ای دارد.
ضمن آنکه این ازدواج‌ها در تمام 31 استان کشور رخ داده است و به لحاظ نسبت این ازدواج‌ها با کل ازدواج‌های هر استان، استان زنجان در این ازدواج‌ها اول است؛ به لحاظ تعداد این ازدواج‌ها نیز، خراسان رضوی در کشور اول است.
ازدواج‌هایی که باید آن را ریشه‌یابی کرد. به‌نظر می‌رسد ریشه چنین ازدواج‌هایی علاوه بر مسأله فرهنگی، مسأله اقتصادی است. اگر در روستاها مسائل فرهنگی منجر به چنین ازدواج‌هایی می‌شود، طبیعتاً در شهرها مسائل اقتصادی بستر پیدایش این‌گونه ازدواج‌هاست. والدین فقیر اغلب بر این باورند که ازدواج عامل محافظت و حمایت از دخترشان است. درضمن با این اقدام هم از بار هزینه خانوار کاسته شده و هم ازدواج دختر با یک مرد مسن می‌تواند وضعیت اقتصادی او و حتی خانواده را بهبود بخشد.
در برخی موارد نیز بستر پیدایش این ازدواج‌ها، آسیب‌های اجتماعی است؛ چنانکه برخی این ازدواج‌ها نیز متوجه دختران حاشیه‌نشین است. ازدواج برای این دختران به‌نوعی فرار از فلاکت محسوب می‌شود. اغلب این دختران تا سنین 10 تا 13 سالگی جزو کودکان‌کار و خیابان هستند و پس از آن با توجه به محدودیت‌هایی که برای کار دارند و از طرف دیگر، خروج آنها از چرخه درآمدزایی برای خانواده، ناگزیر باید ازدواج کنند، چون سن آنها مقتضای کار خیابانی را ندارد و در صورت کار خیابانی آسیب‌های اجتماعی دیگر به‌سراغ آنها می‌آید. در این شرایط حضور آنها در خانه برای خانواده هزینه به‌دنبال دارد. بنابراین بسیاری از دختران حاشیه‌نشین پس از پایان عمرشان به‌عنوان کودک کار و خیابان، درست زمانی که عمر این نهاد شغلی یعنی «کودک کار» برای آنها به‌سر می‌آید، باید جذب نهاد خانواده شده و تن به ازدواج دهند، چرا که از چرخه تولید در خانواده خود خارج و وارد چرخه مصرف شده‌اند.
بسیاری از ازدواج‌های زودرس در این مورد به طلاق‌های زودرس نیز منجر می‌شود، چون مهارت‌های زندگی در ازدواج‌های زودرس بدرستی هنوز شکل نگرفته و خلأ این مهارت‌ها منجر به طلاق‌های زودرس می‌شود.
وقت آن رسیده که عرف و قانون به‌وحدت نظری در زمینه حداقل سن ازدواج برسند تا بیشتر از این شاهد پدیده کودک همسری نباشیم.
نویسنده: ناهید تاج الدین
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

استرس بالا یکی از عوامل ایجاد اختلال جنسی در مردان است

تاثیر شگفت انگیز بازی های آزاد بر سلامت روان کودک

ارثیه شوم؛ بیماری خطرناک خانوادگی

شایع‌ترین علت مرگ کودکان در کشور چیست؟

عاشورا، اسلام با مسئولیت و تقابل انعطاف و تزلزل!

بیماری که موجب تغییر بینش دانشمندان درباره ادراک رنگ‌ها شد

نتایج تحقیقات درباره تاثیر ویتامین D بر باروری مردان

دانشمند ایرانی در جستجوی درمان طلایی سرطان

«کودک همسری» و دوگانه عرف و قانون

10 علامتی که از آلزایمر خبر می‌دهد

کم خوابی و پرخوابی برای قلب ضرر دارد؟

خودمراقبتی بیماران ایدزی با موبایل و اینترنت

فواید اشک ریختن برای بدن چیست؟

پیشگیری اصل اساسی در مبارزه فراگیر علیه اعتیاد و مصرف مواد مخدر

نبود آمار واقعی و بی‌توجهی به صنایع خلاق؛ معضلات سیاستگذاری فرهنگی

نتایج جدیدترین تحقیقات: همجنس‌گرایی تحت تاثیر یک ژن خاص نیست

6 روش برای تحریک هورمون‌ها جهت چربی‌سوزی

منظور از ژن درمانی چیست؟ + بررسی نحوه عملکرد ژن‌ها

پژوهشی درباره اطمینان مردم به واکسیناسیون کودکان

علت علمی اینکه برخی زنان دائم به فکر خرید کردنند

آیا من افسردگی دارم؟/ نشانه‌های افسردگی را بشناسید

برگزاری نشست علمی تخصصی "دانشنامه مهندسی در ایران"

دندان شیری فرزندتان را دور نیندازید

قضاوت درباره نادیندار بودن فرزندان

ایلان ماسک در اندیشه گرمایش مریخ با کمک آینه‌‌های خورشیدی

زمین سکونت‌پذیرترین سیاره جهان نیست

انتشار 22 مقاله و 16 گفتمان آیینی سنتی در یک کتاب

زنان مجرد شادتر از زنان متاهل هستند؟!

آیا واقعیت مجازی و واقعیت افزوده به فناوری‌های مخربی تبدیل می‌شوند؟

دانشمندان پس از تعیین توالی کل ژنوم‌ها چه خواهند کرد؟

چه کنیم مرگ دیرتر به سراغمان بیاید؟

پژوهشی تازه درباره درختان و نقش آن‌ها در تغییرات اقلیمی

علل علمی افزایش آمار طلاق در روزگار کنونی

چگونه اسرائیل با یک خمیردندان عرفات را ترور کرد؟/ روش نوین تروریسم علمی؛ فکر خودکشی را در ذهن مخالف بکار/ 5 اقدام برای جلوگیری از ترور بیولوژیک وجود دارد

جرایم مالیاتی در چه صورت بخشیده می شوند؟

حسینی: برخی هنوز سرمایه‌گذار خارجی را "گرگ" می‌دانند و سرمایه‌گذار داخلی را "توله‌گرگ"

میرزا جعفر خامنه‌ای کیست؟/ انتشار کتابی تازه درباره او برای اولین بار

تحلیل داده‌ها چگونه نتایج بازی‌ها تغییر می‌دهد؟

هر آنچه باید در مورد دوپینگ ژنی ورزشکاران بدانید

چرا استرس و اضطراب کوتاه‌مدت برای انسان مفید است؟

اخلاق‌شناس سابق گوگل از تنزل انسان به‌واسطه فناوری می‌گوید

درخشش عجیب و بی‌سابقه سیاه چاله مرکز راه شیری نشانه چیست؟

استعمار مریخ؛ رویایی دور و دست‌نیافتنی برای انسان

موز در آستانه انقراض قرار دارد

راهکاری برای حل بحران مهریه یا راهی برای نادیده گرفتن حقوق زنان؟!

اختصاصی/پیشگیری، اصل اساسی در مبارزه فراگیر علیه اعتیاد و مصرف مواد مخدر

چگونه با همسر خود همدلی کنیم؟

چند نکته درباره ازدواج افراد مطلقه با افراد مجرد

نسبت به «ازدواج مجدد» زنان چه نگاهی دارید؟

این اختلافات زناشویی منجر به طلاق می شود!