پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

آيا مشکل تورم حل شده‌است؟/ميراث دولت يازدهم براي اقتصاد ايران نگاه سياسي

آيا مشکل تورم حل شده‌است؟/ميراث دولت يازدهم براي اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

اين روزها در گفت‌وگوهاي انتخاباتي خبري از تورم نيست. موضوعي که در چند دهه‌ گذشته همواره يکي از پايه‌هاي اصلي بحث‌هاي اقتصادي بوده‌است. علت ساده‌اي هم دارد؛ مردم مي‌گويند دولت تورم را کنترل کرده و ديگر تورم يکي از مسائل اصلي اقتصاد ايران نيست. به جاي آن، گفت‌وگوها دور و بر رکود مي‌چرخد و بيکاري. اما در اين ميان به يک مسأله‌ کليدي بايد توجه کرد: مسائلي مثل تورم و بيکاري و رکود و بالا بودن نرخ‌هاي بهره بانکي بيماري اقتصاد نيستند، بلکه علائم و عوارض بيماري اند. آيا مي‌توانيم از بابت کاهش تورم خوشحال باشيم، در حالي که مي‌دانيم همان بيماري هنوز وجود دارد؟

 براي فهم بيماري اقتصاد، بهتر است ببينيم دولت چطور در مدت کوتاهي توانست تورم را کنترل کند.

در اين ارتباط مهدي اشعري، دانشجوي دکتراي علوم اقتصادي دانشگاه تهران در پاسخ به اين سوال که «دولت يازدهم طي چهار سال گذشته چگونه توانست تورم را مهار کند»، گفت: «کاهش انتظارات تورمي» و «تخليه شوک ارزي» در همان ابتداي کار دولت، تورم را به مقدار قابل توجهي کم کرد. اما عامل پايين ماندن تورم و حتي کاهش بيشتر آن در سال‌هاي بعد، «افزايش نرخ‌هاي بهره بانکي» بود.

وي در توضيح اين سه عامل و در پاسخ به اين سوال که کاهش انتظارات تورمي چگونه منجر به کاهش تورم شد، گفت: همين که مردم و عاملان اقتصادي انتظار داشته‌باشند تورم در ماه‌هاي آينده کاهش يابد، باعث کاهش تورم مي‌شود. از طرفي شعارهاي دولت يازدهم  و از طرف ديگر خود تغيير دولت، انتظارات تورمي را در همان ماه‌هاي اول فعاليت دولت يازدهم به مقدار قابل توجهي کاهش داد.

اين کارشناس ارشد اقتصادي در توضيح «تخليه شوک ارزي» بعنوان عامل دوم کاهش تورم  اظهار کرد: در اقتصادي مثل اقتصاد ايران که وابستگي زيادي به واردات دارد، افزايش نرخ ارز باعث تورم مي‌شود. در سال 91 نرخ ارز به طور ناگهاني افزايش يافت (در اثر آزادسازي نرخ ارز) و اين شوک، باعث شد تورم سال 91 و 92 بالا باشد. اما به طور طبيعي، آن شوک اثرش را بر افزايش قيمت‌ها گذاشت و پس از پايان اين اثرگذاري، تورم کاهش يافت. در حقيقت اتفاق خاصي نيفتاده‌بود، بلکه عاملي که باعث تورم در دو سال پاياني دولت گذشته شده‌بود، به طور طبيعي از بين رفته‌بود.

اشعري در تشريح عامل سوم کاهش تورم گفت: افزايش نرخ‌هاي بهره‌ بانکي عامل سوم کاهش تورم در دولت يازدهم بوده است؛ دولت در همان سال اول کار خود، پايه پولي را به شدت کنترل کرد. رشد پايه پولي در سال 93 معادل 11درصد بود که از ميانگين سال‌هاي گذشته پايين‌تر بود. اما رشد نقدينگي همان روند سال‌هاي گذشته را داشت. بانک‌ها که داشتند با همان روند سابق خلق پول مي‌کردند و حجم سپرده‌هايشان افزايش مي‌يافت، براي تأمين ذخيره‌ لازم دچار مشکل شدند. اين اتفاق باعث شد که نرخ بهره در بازار بين بانکي و به دنبال آن نرخ‌ بهره‌ي سپرده‌ها افزايش يابد. اين بهره‌ي بالاي بانکي آن‌قدر بالا بود که هيچ فرصت سرمايه‌گذاري ديگري (چه در توليد و چه در بازارهاي مسکن و طلا و ارز) نمي‌توانست با آن رقابت کند. بنابر اين سرمايه‌گذاران تصميم گرفتند به جاي سرمايه‌گذاري، پول‌هايشان را به حساب‌هاي بلندمدت بانکي منتقل کنند و بهره بگيرند. در واقع با وجود اينکه نقدينگي افزايش زيادي يافت، آن بخش از نقدينگي که در اقتصاد حضور فعال دارد کم شد. به ادبيات اقتصادي، سرعت گردش پول کاهش يافت. ميل مردم به مصرف پولشان کم شد و اين کاهش باعث کم شدن تقاضاي کل و به دنبال آن کاهش تورم و البته رکود و بيکاري شد.

آيا تورم پائين ماندگار است؟

 حال سؤال کليدي اين است: در چهار سال آينده، هر دولتي که بيايد، آيا مي‌تواند تورم را همين طور نگه دارد؟ آيا مشکل تورم ديگر حل شده‌است؟

عضو انديشکده مطالعات و حاکميت سياست‌گذاري گفت: پاسخ اين سوالات قطعاً منفي است. دولت يازدهم از زماني که در مرداد 92 رسماً روي کار آمد تا پايان بهمن 95، نقدينگي را از 490 هزار ميليارد تومان به 1210 هزار ميليارد تومان رسانده‌است. اين حجم زياد نقدينگي تنها به يک دليل تورم بالا ايجاد نکرده‌است؛ نرخ‌هاي بهره‌ بالا و به دنبال آن منجمد شدن نقدينگي در حساب‌هاي بلندمدت بانکي. آيا اين پول‌ها مي‌توانند همين طور منجمد بمانند؟ به قيمت بالاتر رفتن نرخ بهره بانکي و عميق‌تر شدن رکود و بيکاري بله. اما شرايط اقتصادي و سياسي کشور به وضوح چنين چيزي را بر نمي‌تابد؛ موضوعي که از تبليغات کانديداها هم به سادگي مي‌توان به آن پي برد.

وي در پاسخ به اين سوال که تداوم سياست فعلي دولت، چه نتايجي در عرصه اقتصاد کشور خواهد داشت، توضيح داد:  ادامه‌ سياست فعلي دولت، از طرفي نرخ‌هاي بهره را بالاتر مي‌برد و سرمايه‌گذاري را باز هم کاهش مي‌دهد، و از طرف ديگر بحران بانکي کشور را عميق‌تر مي‌کند.

اين کارشناس ارشد اقتصادي تصريح کرد: بنابراين بانک مرکزي نمي‌تواند مدت زيادي به اين روند ادامه دهد. زماني که بانک مرکزي بالاخره با هدف رونق سرمايه‌گذاري نرخ‌هاي بهره را کاهش دهد (کاري که دير يا زود بايد به آن تن دهد)، آن نقدينگي منجمد، آب مي‌شود و از حساب‌هاي بلندمدت به حساب‌هاي جاري مي‌رود. سرعت گردش پول ناگهان بسيار زياد مي‌شود و شاهد يک انفجار تورمي خواهيم‌بود. اين انفجار تورمي، ميراثي است که دولت حاضر براي دولت بعدي به جا گذاشته‌است؛ چه دولت جديدي باشد و چه همين دولت.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مقدم:به فرهنگ که می‌رسند همه فرافکنی می‌کنند

شما مجری برنامه «10:10 دقیقه» شوید/ چه سئوالی از معاون ساماندهی امور جوانان وزارت وزرش و جوانان دارید؟

مهار آتش‌سوزی در کلیسای نوتردام پاریس / گنبد و سقف کلیسا از بین رفت

مهار آتش‌سوزی در کلیسای نوتردام پاریس / گنبد و سقف کلیسا از بین رفت

اضافه شدن قابلیت عجیب و جنجالی به تلگرام / آیا این پیام‌رسان در حال ورود به دارک وب است؟

دختر کشیش و طلاق بریتانیا

رونق تولید با فرمول جهادی و انقلابی/ حرکت به‌سوی اقتصاد منهای نفت از طریق تحقق شعار سال

عدالتخواهی امیدآفرین!

شفافیت و جوانگرایی رمز بازسازی امید

شفافیت و جوانگرایی رمز بازسازی امید

رییس‌جمهور به «فیلم فجر» پیام داد/ نقش سینما در مصافی سرنوشت‌ساز

دشمن چگونه از طریق فضای مجازی با شایعه‌سازی و تهمت‌پراکنی میان مردم اختلاف ایجاد می‌کند؟

نیم نگاهی به صف طولانی ماهواره‌های ایرانی آماده پرتاب +جزئیات

وزیر دفاع: نقش مهم دانشگاه‌ها در جایگاه ممتاز ایران /ظرفیت دانشگاه‌ها، توان پاسخگویی به همه نیازهای بخش دفاع را دارد

سیاووشی: اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس درباره فیلتر اینستاگرام اجماع نظر ندارند/ تنها 10 درصد از مردم از تلگرام خداحافظی کردند

گپ و گفت با فاطمه و یاسر درباره خلوتِ سیاسی و بدون روتوش آیت الله هاشمی/چه کسی گفته روحانی اشبه الناس به پدرم است؟ /تفکر اعتدالی تاریخ انقضا ندارد/افتخار می کنیم که آقازاده هستیم

سخنی با معلم اخلاق!

پاسخ عباس عبدی و بیژن مقدم به یک پرسش / آیا حریم خصوصی آقازاده‌ها را باید حفظ کرد؟

آمریکایی ها برای مهاجرت دائم از کشور رکورد زدند

40درصد بیکاران کشور فارغ التحصیل دانشگاه هستند

با سیاست مخرب ترامپ مبارزه می کنم

محمدجواد لاریجانی: امروز جهان اسلام به جمهوری اسلامی به عنوان تجربه‌ای موفق می‌نگرد/معصومه ابتکار: اگر 13 سال برای «ازدواج» خوب است، پس برای رأی دادن هم خوب است

محمدجواد لاریجانی: امروز جهان اسلام به جمهوری اسلامی به عنوان تجربه‌ای موفق می‌نگرد/معصومه ابتکار: اگر 13 سال برای «ازدواج» خوب است، پس برای رأی دادن هم خوب است

دستور رئیس قوه قضاییه در رابطه با حادثه دانشگاه آزاد

رهبر انقلاب درگذشت دانشجویان واحد علوم و تحقیقات را تسلیت گفتند

نقش جمعیت در توسعه اقتصادی/ نیم‌نگاهی به تاثیرگذاری قشر جوان جامعه بر اقتصاد کشور

رشد 71 درصدی جرائم در فضای مجازی

توصیه بادامچیان به ارزش‌گراها برای استفاده از فضای مجازی

لزوم تشکیل نهادهای مدنی و شبکه‌های رسانه‌ای برای پیروزی در جنگ نرم

واکنش تند روزنامه نزدیک به سعودی به احتمال مشارکت ایران در میزبانی جام جهانی 2022 قطر: این کار موجب تنش در منطقه می‌شود / نه به مذاق آمریکا خوش می‌آید نه همسایگان دو کشور / معلوم نیست نیرو‌های مسلح ایران چقدر بر جام جهانی نظارت خواهند داشت!

اجازه ندادیم نیروهای جوان و انقلابی در مدیریت ها حضور پیدا کنند/ برخی مدیران به میزها چسبیده اند

تصور همراهی اروپایی‌ها با ایران اشتباه است

واقعا در کره‌ شمالی چه می‌گذرد؟

75 درصد تریاک کل جهان در ایران کشف می شود

ظریف: ایران از گفتگو با آمریکا استقبال می‌کند اگر ترامپ تغییر رویه دهد

تجهیز آمریکا برای جنگ!

روحانی: باید آمریکا را به زانو در آوریم

انتقاد شدید اوباما از ترامپ و جمهوری‌خواهان

نزدیک‌شدن قایق‌های تندرو ایران به ناو آمریکایی در خلیج فارس

خبر رییس بانک مرکزی در آستانه ١٣ آبان: بازگشایی کانال ارزی میان ایران و اروپا

یک زائر ایرانی در عراق به ضرب گلوله پلیس کشته شد

فیلترینگ پیامرسان‌های خارجی نتیجه‌ای ندارد

ماجرای نفوذ چینی‌ها به مراکز داده شرکت‌های بزرگ آمریکایی با استفاده از میکروچیپ چیست

افت فروش محصولات رباتیکی چین در پی منازعات تجاری با آمریکا

یک پیش‌بینی مهم؛ ترامپ در انتخابات 2020 شرکت نمی‌کند

روحانی: این دوران دشوار سپری خواهد شد

وحشت بازارهای نفت از یک تحریم متفاوت

عربستان در مخمصه؛ آیا سلاح شگفت‌انگیز عربستان نجات‌بخش خواهد بود؟

بیش از 150 پیام تهدید به قتل برای یک نماینده!

مشاور کاخ‌سفید: هشدار ترامپ به مجازات عربستان جدی است