پایگاه خبری تحلیلی آریا جوان

آخرين مطالب

اندیشه و درد با هم در آمیخته‌اند خواندني

اندیشه و درد با هم در آمیخته‌اند

  بزرگنمايي:

آریا جوان-«تئاتر امروز جهان» عنوان مجموعه‌ای است که نشر قطره سال‌هاست با پیگیری و جدیت تمام منتشر می‌کند. این مجموعه که زیر نظر دکتر قطب‌الدین صادقی منتشر می‌شود، آثاری را در بر می‌گیرد که پیش از هرچیز مورد استفاده‌ی دانشجویان و استادان رشته‌ی تئاتر قرار می‌گیرد و پس از آن به مخاطبان جدی نمایش در ایران کمک می‌کند تا درک خود از این هنر را پا به پای جهان وسعت ببخشند. وجود بیش از هجده دانشکده‌ی هنرهای نمایشی دولتی و خصوصی در سراسر کشور، به اضافه‌ی ده‌ها کارگاه آزاد آموزش هنر بازیگری و کارگردانی، که هر ساله دست‌کم 200 فارغ‌التحصیل متخصص و تعلیم‌دیده وارد بازار تولید هنرهای نمایشی می‌کنند، در جوار 200 گروه داوطلب شرکت در جشنواره‌ی نمایش‌های آیینی سنتی، 336 گروه تئاتر معلولین در سراسر کشور، 510 کروه تئاتر مردمی 437 سرای محله‌های تهران و 470 گروه‌ حرفه‌ای خواهان شرکت در جشنواره‌ی فجر که در مجموع یک نیروی فعال 200 هزار نفره را در سراسر کشور تشکیل می‌دهند، نشر قطره را بر آن داشته تا انتشار این مجموعه‌ی ارزشمند را آغاز کرده و شمار کتاب‌های این حوزه را به بیش از 50 جلد برساند. «تئاتر و مردم»، «فن بیان»، «اصول کارگردانی نمایش»، «بدن بازیگر»، «به سوی تئاتر بی‌چیز» و «تمرین‌های پایه‌ی تئاتر» از جمله کتاب‌های این مجموعه است.

«تئاتر و شقاوت» نقدی است از پیر برونل استاد دانشگاه سوربن، درباره‌ی «تئاتر و همزادش» اثر آنتوان آرتو که خوشبختانه تئاتر و همزادش نیز در مجموعه‌ی تئاتر امروز جهان نشر قطره منتشر شده است.  پیر برونل این کتاب را برای درک بهتر جهان آرتو نوشته است، نویسنده‌ای که او را بنیان‌گذار تئاتر خشونت می‌دانند. شاید این گفته موریس بلانشو  بتواند در آغاز راه تصویر از چگونگی کلیت آثار  او نشان بدهد. بلانشو پس از خواندن آثار آرتو می‌گوید: «زبان آرتو زبان درد است، دردی که پذیرای هیچ‌ عمقی، هیچ تخیلی و هیچ امیدی نیست. ولی او در همین عدم پذیرش، زبانی نو می‌سازد و فضایی نو به اندیشه می‌دهد. وقتی نوشته‌های آرتو را می‌خوانیم، مطالبی تازه به ما القا می‌شود: این‌که اصلا اندیشیدن به آشفتگی می‌انجامد، که درد کشیدن و اندیشیدن به هم گره خورده‌اند، زمانی که دردکشیدن به اوج خود می‌رسد، انسان را از مادی‌کردن آن اندیشه باز می‌دارد. آیا اوج اندیشه و اوج درد، افق مشابهی را نمی‌گشایند؟ و آیا در نهایت دردکشیدن همان اندیشیدن نیست؟»

«تئاتر و شقاوت» از هفت فصل تشکیل شده است، هفت فصلی که در آن پیر برونل به بررسی جهان نمایشی و کلیدواژه‌های تئاتر آرتو می‌پردازد. عنوان هر فصل خود پرلودی برای کل فصل و نشان‌دهنده‌ی نوع نگرش برونل به تئاتر خشونت است؛ واژه‌ها، متون، جست‌وجو، نیروها، قالب‌ها، تاثیرات، و منطق خشونت‌بار بوطیقا. او در پایان کتاب و در بخش نتیجه‌گیری می‌نویسد:

«من در پایان دوباره به ابتدای کتاب باز می‌گردم و از آن‌چه در ابتدا یادشده سخن می‌گویم. در ابتدا از خود پرسیده بودم آیا آرتو ابدا‌ع‌گر شقاوت در تئاتر بوده است؟ آیا آرتو دو محرکه‌ی اصلی نمایش سنتی را که ارسطو بدان اشاره می‌کند یعنی ترحم و وحشت، یا آن‌چه مد نظر کرنی است که می‌گوید تئاتر باید برانگیزاننده‌ی تحسین و ستایش باشد (که جان فورد نیز به همان اندازه‌ی دو اصل ارسطو به ان ارج نهاده است) را با محرکه‌ی نمایشی نو جایگزین نکرده است؟ یا این‌که در سایه‌ی آثار آرتو گذری داریم از یک مضمون شقاوت - که در نزد بسیاری از نویسندگان قبل از او وجود داشته است- به یک ادبیت شقاوت که آرتو بنیانگذار یا حتی تنها معرفش است؟

تئوری تئاتر آرتو کاملا با تئاتر غیر ارسطویی برشت فرق می‌کند. تئاتری که به روان‌پالایی، به عمل روان‌شناسانه‌ی ویژه‌ای که روان‌پالایی بر آن متکی است، معترض است، به همانندسازی تماشاگر و شخصیت‌های نمایشی که بازیگران نقش آن‌ها را ایفا می‌کنند. بی‌شک آرتو از روانشناسی هم فراتر می‌رود. او حتی به روانشناسی پوزخند می‌زند و می‌خواهد مابعدالطبیعه را جانشین آن سازد. نمایش شقاوت پدیده‌ای، برایش کافی نیست. او می‌خواهد نمایش را هم‌چون بازتاب یک شقاوت در ذات خود به کار گیرد و آن را با نیروهای مانا همانندسازی کند. او به این نیروها عناوینی می‌دهد که چندان هم غافلگیرکننده نیست و خود این عناوین را قراردادی می‌نامد: الهه‌ی عشق، شوند، سرنوشت، بدون آن‌که یادکردن از نیروی هرج و مرج‌زای کمیک را که با تراژیک در هم آمیخته و چهار عنصر تئاتر اتنی را نتشکیل می‌داد، فراموش کند. از همین‌جا یک توسل به اسطوره‌های اولیه، به آفرینش‌های کهن و به موضوعات کیهانی و جهانی را در آثار آرتو مشاهده می‌کنیم. از همین‌جا بازگشت به سه‌نک و اوریپید را می‌بینیم. ولی آیا بوطیقای ارسطو می‌توانست از الهام مذهبی صرف نظر کند؟ برشت که خود نیز یک ضد ارسطوست، وارد مبارزه با مابعدالطبیعه می‌شود. او می‌خواهد نشان دهد که نام نیروهای پنهان که بر انسان‌ها حاکم‌اند و راهبر انسان‌ها هستند، همان نام انسان‌هاست و این نیروهای زیرزمینی خطاکارند و باید اسنان با آن‌ها وارد مبارزه شود و کاربردشان را تغییر دهد.

درباره‌ی آرتو از جنون و شوریدگی بسیار سخن به میان آمده است. پس از نگارش کتاب تئاتر و همزادش، به هنگام اقامتش در مکزیک، آرتو عازم منطقه‌ی تاراهومارا شد تا به عنوان تنها فرد خارجی در مراسم آیینی اهالی آن منطقه شرکت کند. هم‌چنین در سفرش به ایرلند، هم‌چون باکانت‌ها، آرتو به کمک یک عصا که به گفته‌ی خودش عصای پاتریک مقدس بوده است، به اکتشاف نشانه‌های کاهنین قوم سلت رفت. جنون و شوریدگی جایگاه خاصی در آثار آرتو دارد: جنون اگاوه، هذیان باسانه یا پانته، سرگشتگی پانته زیله، خشم چن‌چی پیر، این‌ها همه نشان از جنون آرتو دارد. می‌توان آرتو را یک دیونیزوسی مستمر در تئاتر دانست که با علامت دیونیزوس مشخص می‌شود.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بهینه‌سازی سیستم ترجمه مبتنی‌بر هوش مصنوعی گوگل در ترجمه ورودی صوتی

بازیگر پیشکسوت روی تخت بیمارستان

گران ترین مایعات جهان؛ از زهر عقرب تا خون خرچنگ نعل آبی

کورتکس اینسولار مغز و نقش آن در پردازش درد و ارسال تهدید

مسعودفروتن:برای نقش‌های منفی ازخودم فاصله می‌گیرم

مروری بر کارنامه هنری رویا تیموریان در سال 97

عباس غزالی کارگردان «خواب عمیق» شد/ شروعی برای ساخت فیلم بلند سینمایی

دلیل بی‌نظمی در پخش «از یادها رفته» چیست/ کدام شباهت با «شهرزاد»؟

اعتراض کن لوچ به اقتصاد سرمایه‌داری/ کارگردان هت تریک می‌کند؟

چند می‌گیری بازیم بدی؟

تبلیغات صدا و سیما شما را کچل می کند

دیالوگ های موزون برای قلدرها و لوتی ها!

سریال طنز «محرمانه» آماده شد

حضور بازیگر سریال «بازی تاج و تخت» در فیلم جدید گیبسون

درخت بنسای جان سخت

هشدار رئیس هیات داوران کن درباره جنگ جهانی سوم

آیا ایرانیان مردمانی غمگین‌اند؟

دستمزد بازیگران هالیوود چقدر است؟

بازگشت شیر ایرانی به کشور پس از یک قرن انقراض

آیا هواداران فردوسی‌پور خطای برنامه گلزار را علنی کردند؟

یخچال‌های طبیعی، منبعی غنی از اطلاعات کشف‌نشده

برنامه «هفت» فردا شب روی آنتن می‌رود

15 هزار تومان برای سلفی با بازیگران در جشنواره جهانی فجر!

اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر| سیمرغ زرین به روس‌ها رسید، سیمرغ سیمین به سروش صحت

دو بازیگر روس، مکرون را سر کار گذاشتند

حذف برنده باش از کنداکتور برنامه‌های امروز صداوسیما!

مدیر شبکه سه سیما از تغییر اسپانسر «برنده باش» خبر داد

بالیوود به سراغ «دختر در قطار» می‌رود

بازیگر «ماتریکس» در زندان سینمایی/ «جان ویک 4» ساخته می‌شود

فیلم بفروش هر چه باشد از نفروش‌ها بهتر است

گفتگو با جودی فاستر؛ از «راننده تاکسی» تا «آینه سیاه»

«فوق لیسانسه‌ها» به مرزداران رسید/ همه بازیگران اصلی جلوی دوربین

دستور رئیس سازمان صدا وسیما در پی بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی

درآمد پوتین چقدر است؟

عوامل رشد چشمگیر گرایش به شبکه‌های اجتماعی

آشنایی با گران‌ترین خانه جهان در تهران/ اشیاء این خانه قیمت ندارند

تست‌های عجیبی که سبب طلاق زن و شوهر‌های خوشبخت می‌شود

مقایسه و معرفی شغل های پردرآمد ایران و جهان در سال 2018

توقیف فیلم «رحمان 1400» بعد از تصاحب فروش میلیاردی!

ما و مشکل بزرگ اصطلاحات حقوقی

یک میلیارد تومان دستمزد مهران مدیری برای نقش کوتاه؟!

یک میلیارد تومان دستمزد مهران مدیری برای نقش کوتاه؟!

به افتخار نرگس آبیار، کلاه از سر بردارید/ یادداشتی بر فیلم «شبی که ماه کامل شد»

آخرین قیمت تلفن همراه در بازار (بروزرسانی 13 بهمن) +جدول

نخستین روز جشنواره فیلم فجر/ از گلایه‌های پولاد کیمیایی تا حواشی مراسم افتتاحیه

دانشگاه باقرالعلوم(ع) در رشته فلسفه دین دانشجو می پذیرد

چه عواملی باعث شد محمدرضا گلزار، جای عادل فردوسی‌پور را بگیرد؟

پنجمین جشن سالانه «موسیقی ما» آغاز شد

وقت درو کردن محصول سیاست‌های سینمایی: سطح پایین فیلم‌ها در جشنواره فیلم فجر

گروهی از کارگردان‌ها از جو سالن برج میلاد می‌ترسند!